Infraroodpanelen of warmtepomp: eerlijk vergeleken

Hoe werken infraroodpanelen en warmtepompen?

Een infraroodpaneel is in essentie een elektrisch verwarmingselement: stroom gaat erin, stralingswarmte komt eruit. Het paneel verwarmt niet primair de lucht, maar de oppervlakken en personen waar de straling op valt — vergelijkbaar met de warmte van de zon op uw huid. Dat geeft snel een behaaglijk gevoel, ook in een ruimte die zelf nog koel is. Het rendement is 100 procent: elke kWh stroom wordt één kWh warmte. Meer kan fysisch niet met directe elektrische verwarming.

Een warmtepomp werkt fundamenteel anders: hij verplaatst warmte in plaats van die op te wekken. Met 1 kWh stroom pompt hij 3 tot 5 kWh warmte uit de buitenlucht naar binnen — een rendement (COP/SCOP) van 300 tot 500 procent. Dat is geen marketingclaim maar thermodynamica, en het is precies waarom de warmtepomp de standaard is geworden voor aardgasvrij verwarmen van complete woningen.

Dat verschil van een factor 3 tot 5 in stroomverbruik is de kern van deze hele vergelijking. Bij een klein, incidenteel gebruik valt het weg tegen de lage aanschafprijs van infrarood; bij het verwarmen van een hele woning, de hele winter lang, wordt het een kostenpost van duizenden euro's per jaar.

Aanschaf: hier wint infrarood ruimschoots

Infraroodpanelen zijn goedkoop en eenvoudig: reken indicatief op € 200 tot € 600 per paneel, afhankelijk van vermogen (meestal 350 tot 1.000 watt), afwerking (spiegelpanelen en plafondinbouw zijn duurder) en merk. Een slimme thermostaat of stekkerschakelaar erbij, ophangen, klaar. Voor een badkamer of werkkamer bent u dus voor enkele honderden euro's klaar, zonder installateur — al is voor hogere vermogens en vaste aansluitingen een elektricien aan te raden, en kan bij veel panelen een extra groep in de meterkast nodig zijn.

Een warmtepomp is een serieuze installatie: € 4.000 tot € 8.000 voor een hybride en € 8.000 tot € 18.000 voor een all-electric systeem, inclusief montage en vóór aftrek van ISDE-subsidie. Daar komt bij dat de woning geschikt moet zijn: redelijke isolatie en een afgiftesysteem op lage temperatuur. De volledige kostenopbouw vindt u in onze gids over wat een warmtepomp kost.

Wie alleen naar de aanschaf kijkt, kiest dus altijd infrarood. Maar verwarming koopt u niet voor één winter — en in gebruikskosten draait de vergelijking volledig om. Belangrijk om te weten: infraroodpanelen komen niet in aanmerking voor ISDE-subsidie, een warmtepomp wél. Houd er bij een huis vol panelen bovendien rekening mee dat het totale vermogen fors optelt: een woning volledig op infrarood vraagt al snel 6 tot 10 kilowatt aan geïnstalleerd vermogen, waarvoor de meterkast vaak uitgebreid moet worden en in sommige gevallen zelfs een verzwaarde netaansluiting nodig is — verborgen kosten die in de folder zelden staan.

Het rekenvoorbeeld: jaarverbruik van beide opties

Neem een gemiddelde tussenwoning met een warmtevraag van circa 10.000 kWh aan warmte per jaar (vergelijkbaar met zo'n 1.100 à 1.200 m³ gas voor verwarming).

Verwarmt u die woning volledig met infraroodpanelen (rendement 1:1), dan verbruikt u ongeveer 10.000 kWh stroom per jaar. Bij een stroomprijs van € 0,30 tot € 0,35 per kWh is dat € 3.000 tot € 3.500 per jaar, alleen voor verwarming.

Dezelfde woning met een all-electric warmtepomp (SCOP 4) verbruikt circa 2.500 kWh stroom per jaar: € 750 tot € 875 per jaar. Het verschil is € 2.200 tot € 2.600 per jaar, elk jaar opnieuw. Zelfs met het volledige investeringsverschil van pakweg € 8.000 tot € 12.000 meegerekend, is de warmtepomp bij verwarming van een hele woning binnen vier tot zes jaar voordeliger — en daarna bespaart hij elk jaar duizenden euro's ten opzichte van infrarood.

Voor een kleine, goed geïsoleerde ruimte ligt het anders. Een badkamerpaneel van 750 watt dat één uur per dag draait, verbruikt circa 275 kWh per jaar: € 80 tot € 95. Daarvoor een warmtepomp-infrastructuur optuigen is zinloos — hier wint infrarood op eenvoud én totale kosten. De conclusie uit de som: het omslagpunt zit bij de omvang en duur van het gebruik. Incidenteel en klein: infrarood. Structureel en heel het huis: warmtepomp.

Vergelijking per criterium

De belangrijkste verschillen op een rij:

Infraroodpanelen versus warmtepomp

• Aanschaf: infrarood € 200 – € 600 per paneel; warmtepomp € 4.000 – € 18.000 incl. installatie.
• Rendement: infrarood 100% (1 kWh stroom = 1 kWh warmte); warmtepomp 300 – 500%.
• Jaarverbruik hele woning (10.000 kWh warmtevraag): infrarood ± 10.000 kWh; warmtepomp ± 2.000 – 3.300 kWh.
• Geschikt als hoofdverwarming: infrarood alleen in zeer kleine, extreem goed geïsoleerde woningen; warmtepomp ja.
• Geschikt als bijverwarming: infrarood uitstekend (badkamer, werkkamer); warmtepomp onnodig zwaar.
• Installatie: infrarood zelf op te hangen (bij hoger vermogen elektricien); warmtepomp gecertificeerde installateur, soms aanpassing afgiftesysteem.
• Subsidie: infrarood geen ISDE; warmtepomp wél ISDE.
• Warm tapwater: infrarood nee; all-electric warmtepomp ja.
• Koelen: infrarood nee; veel warmtepompen ja.
• Geluid en ruimte: infrarood geruisloos, geen buitenunit; warmtepomp buitenunit met geluidsnormen.

Infrarood wint op eenvoud en aanschafprijs, de warmtepomp op alles wat met structureel verwarmen te maken heeft.

Pas op voor het verkooppraatje "infrarood als hoofdverwarming"

Rond infraroodpanelen is een agressieve verkoopmarkt ontstaan die claims hanteert als "bespaar 60 procent op uw energierekening" of "gasvrij zonder dure warmtepomp". Wees daar kritisch op. De besparingsclaims leunen vaak op de aanname dat u alleen nog de ruimte verwarmt waar u bent (zoneverwarming) en de rest van het huis koud laat — dat kán besparen, maar dat komt door minder verwarmen, niet door het paneel. Dezelfde besparing haalt u ook met een lagere thermostaat en slimme regeling.

De natuurkunde is onverbiddelijk: een infraroodpaneel kan nooit meer dan 1 kWh warmte uit 1 kWh stroom halen, en een warmtepomp haalt er 3 tot 5 uit. Elke aanbieder die suggereert dat infrarood "net zo zuinig" of "zuiniger" is dan een warmtepomp voor het verwarmen van een woning, verkoopt u een verhaal dat niet klopt. Ook de combinatie "infrarood plus zonnepanelen = gratis verwarmen" gaat mank: uw zonnepanelen produceren het minst in precies de maanden waarin u het meest stookt, en met de afbouw van de salderingsregeling kunt u zomeroverschotten niet meer één-op-één tegen winterverbruik wegstrepen.

Er is één eerlijke uitzondering: zeer kleine, extreem goed geïsoleerde woningen (denk aan een nieuwbouwstudio of tiny house met een warmtevraag van slechts 2.000 – 3.000 kWh per jaar). Daar kan volledig elektrisch verwarmen met infrarood verdedigbaar zijn, omdat de investering in een warmtepomp zich bij zo'n minimale warmtevraag nauwelijks terugverdient. Voor een gemiddelde Nederlandse woning geldt dat uitdrukkelijk niet.

Conclusie: kies infrarood als…, kies een warmtepomp als…

Kies infraroodpanelen als aanvulling, niet als fundament: voor de badkamer (snel behaaglijk tijdens het douchen), een thuiswerkplek die u apart wilt verwarmen zonder het hele huis op temperatuur te brengen, een hobbyruimte, serre of ander vertrek dat u incidenteel gebruikt. In die rol zijn ze goedkoop, geruisloos, onderhoudsvrij en energetisch prima te verantwoorden — het lage aantal draaiuren maakt het rendementsnadeel irrelevant.

Kies een warmtepomp als het gaat om de hoofdverwarming van uw woning. Voor een gemiddeld huis is de warmtepomp in gebruikskosten drie tot vijf keer zuiniger, komt hij in aanmerking voor ISDE-subsidie, levert hij ook warm tapwater (all-electric) en kan hij vaak koelen. Is uw woning nog niet goed genoeg geïsoleerd voor all-electric, dan is een hybride warmtepomp de logische tussenstap — niet een huis vol infraroodpanelen.

De combinatie is overigens uitstekend: een warmtepomp als basis voor de hele woning, met een infraroodpaneel als snelle comfortverwarming in de badkamer. Zo gebruikt u beide technieken waar ze sterk zijn. En in alle gevallen geldt: isoleren gaat vóór installeren — elke euro in de schil verlaagt zowel het benodigde paneelvermogen als de benodigde warmtepompcapaciteit, en verdient zich dubbel terug.

Via Installatieplatform.nl vergelijkt u gratis gecontroleerde installatiebedrijven voor warmtepompen én elektriciens voor het aansluiten van infraroodpanelen. Alle vakbedrijven zijn gecontroleerd op KvK-inschrijving en identiteit, en klantbeoordelingen van eerdere opdrachtgevers helpen u kiezen op bewezen kwaliteit — niet op het mooiste verkooppraatje.