Het voortraject: opname, vermogen en offerte
Een goede installatie begint lang voordat de monteur zijn boormachine pakt. Tijdens de opname (op locatie of steeds vaker via video en plattegrond) kijkt de installateur naar de te koelen ruimte, de gevel, de meterkast en de gewenste plek van de units.
De kern van dit voortraject is de vermogensberekening. Een te kleine airco draait continu op vollast en koelt onvoldoende, een te grote schakelt te vaak en verbruikt onnodig veel. Het benodigde vermogen hangt af van:
- De oppervlakte en hoogte van de ruimte
- De hoeveelheid glas en de oriëntatie op de zon
- De mate van isolatie van muren, dak en beglazing
- Het aantal personen en warmteproducerende apparaten
Op basis daarvan volgt een offerte met het voorgestelde type (single of multisplit), het vermogen in kW, de leidinglengte en de montagekosten. Vraag altijd of montage, koudemiddel, opstart en btw zijn inbegrepen, zodat je appels met appels vergelijkt.
De juiste plek voor binnen- en buitenunit
De plaatsbepaling bepaalt voor een groot deel het comfort en de kosten. De binnenunit hangt idealiter hoog aan een muur waar de koele lucht vrij kan uitwaaieren, niet direct boven een bank of bureau (koudeval en tocht) en dicht bij een buitenmuur zodat de leidinglengte kort blijft.
De buitenunit staat het liefst op een schaduwrijke, goed geventileerde plek: tegen de gevel met muurbeugels, op een plat dak of op een grondframe. Let daarbij op twee dingen:
- Geluid: sinds 2021 gelden er geluidsnormen op de perceelgrens (overdag maximaal 40 dB, 's nachts 30 dB). Een verkeerd geplaatste buitenunit kan overlast bij de buren geven.
- Afstand: hoe verder binnen- en buitenunit uit elkaar staan, hoe langer de koelleiding en hoe hoger de meerprijs.
Een ervaren installateur denkt hierin mee en kiest de kortste, meest praktische route door de gevel.
De dag zelf: stap voor stap door de plaatsing
Op de installatiedag werkt de monteur een vaste volgorde af. Zo ziet dat er doorgaans uit:
- Binnenunit ophangen: de montageplaat wordt waterpas op de muur bevestigd en de binnenunit erop geklikt.
- Doorvoer maken: door de gevel of spouwmuur wordt een gat van ongeveer 6 tot 8 cm geboord, licht aflopend naar buiten zodat condens goed wegloopt.
- Buitenunit plaatsen: op muurbeugels, een dakframe of op de grond, trillingsvrij en waterpas.
- Koelleidingen aansluiten: de koperen leidingen tussen binnen- en buitenunit worden op maat gemaakt, opgetuit en aangesloten.
- Condensafvoer: het condenswater van de binnenunit wordt afgevoerd naar buiten of op de riolering.
- Elektra: de unit wordt aangesloten, vaak op een eigen groep in de meterkast.
- Vacumeren en vullen: de leidingen worden vacuum gezogen om vocht en lucht te verwijderen, daarna komt het koudemiddel in het systeem.
- Testen: de monteur laat de airco proefdraaien, controleert op lekkage en meet de prestaties.
Deze laatste twee stappen, het vacumeren en het werken met koudemiddel, zijn precies de handelingen die wettelijk aan een gecertificeerd bedrijf zijn voorbehouden.
Vacumeren en vullen: het technische hart
Vacumeren klinkt als een formaliteit, maar is misschien wel de belangrijkste stap. Blijft er lucht of vocht in de koelleidingen achter, dan ontstaat ijsvorming, daalt het rendement en kan de compressor op termijn kapotgaan.
De monteur sluit een vacuumpomp aan en trekt het systeem gedurende een aantal minuten leeg tot een diep vacuum, waarna hij controleert of het vacuum standhoudt. Pas dan wordt het koudemiddel (vaak R32) toegevoegd, exact volgens de voorschriften van de fabrikant en afgestemd op de leidinglengte.
Omdat koudemiddel een sterk broeikasgas is, valt dit onder de F-gassenregeling. Alleen monteurs met een geldig F-gassencertificaat, werkend voor een STEK-erkend bedrijf, mogen deze handelingen uitvoeren. Vraag hier altijd expliciet naar: het is je belangrijkste garantie op een veilige, lekvrije installatie.
Hoe lang duurt het installeren?
De meeste huiseigenaren onderschatten hoe vlot een plaatsing kan verlopen. Voor een standaard single split airco (één binnen- en één buitenunit) is de monteur meestal een halve tot hele dag bezig, afhankelijk van de bereikbaarheid en de leidinglengte.
- Single split, korte leiding, goed bereikbare gevel: circa een halve dag (3 tot 4 uur)
- Single split, langere of complexe leidingroute: ongeveer een hele dag
- Multisplit met meerdere binnenunits: één tot twee dagen
Factoren die het langer maken: een moeilijk bereikbare buitenunit (hoog op de gevel of dak), lange leidingen met bochten, een spouwmuur die extra werk vraagt of aanpassingen in de meterkast. Een duidelijke opname vooraf voorkomt verrassingen op de dag zelf.
Wat je zelf voorbereidt
Je hoeft geen technische kennis te hebben, maar met een paar voorbereidingen loopt de installatiedag soepeler:
- Ruim de werkplekken vrij: zorg dat de muur voor de binnenunit en de zone rond de buitenunit toegankelijk zijn.
- Denk na over de kleur en positie van de leidingkoker (de goot die de leidingen langs de gevel afdekt).
- Zorg dat de meterkast bereikbaar is en check of er ruimte is voor een extra groep.
- Stem bij een appartement of VvE vooraf toestemming af voor de buitenunit aan de gevel.
- Informeer de buren als de buitenunit dicht bij de perceelgrens komt.
Heb je een monumentaal pand, gestucte gevel of bijzondere gevelbekleding? Meld dit vooraf, zodat de installateur de doorvoer netjes en verantwoord kan uitvoeren.
Oplevering, uitleg en garantie
Na het testen volgt de oplevering. De monteur legt uit hoe de afstandsbediening en eventuele app werken, welke standen er zijn en hoe je de filters schoonhoudt. Vraag ook naar het geadviseerde onderhoud: een periodieke beurt (indicatie circa 90 tot 150 euro) houdt het rendement hoog en de lucht schoon.
Controleer bij oplevering of je het volgende ontvangt:
- De installatiebon of het opleverrapport
- De fabrieks- en installatiegarantie op schrift
- Documentatie van het toegepaste koudemiddel (F-gassen-registratie)
Garantie is vaak alleen geldig als de installatie door een erkend bedrijf is uitgevoerd. Dat is nog een reden om nooit met de goedkoopste doe-het-zelf-route in zee te gaan.
Waar let je op bij het kiezen van een installateur
Niet elke aanbieder werkt even zorgvuldig. Let op deze punten voordat je tekent:
- STEK-erkenning en F-gassencertificaat: zonder deze papieren mag het bedrijf de airco niet vullen.
- Een echte opname en vermogensberekening, geen natte-vinger-advies.
- Een transparante offerte waarin montage, koudemiddel, standaard leidinglengte en btw zijn benoemd.
- Duidelijkheid over de meerprijs bij extra leiding of een extra binnenunit.
- Garantie op zowel het apparaat als het installatiewerk.
Goed om te weten: een verwarmende airco is technisch een lucht-luchtwarmtepomp. Deze valt doorgaans niet onder de ISDE-subsidie, dus reken jezelf niet rijk met beloofde subsidies. Vergelijk liever meerdere installateurs op basis van vakmanschap en een eerlijke prijs.
Via Installatieplatform.nl vraag je eenvoudig en gratis meerdere offertes op bij erkende airco-installateurs bij jou in de buurt, zodat je op prijs, certificering en aanpak kunt vergelijken.
| Onderdeel | Richtprijs |
|---|---|
| Single split airco inclusief standaard montage | vanaf ~€1.500 - €2.500 |
| Montage los (arbeid, korte standaard leiding) | circa €400 - €800 |
| Meerprijs extra koelleiding per meter | circa €25 - €50 per meter |
| Extra binnenunit (uitbreiding naar multisplit) | vanaf ~€700 - €1.200 per unit |
| Extra groep in meterkast | circa €150 - €300 |
| Onderhoudsbeurt | circa €90 - €150 |
Richtprijzen incl. btw — de exacte prijs hangt af van je situatie. Vergelijk gratis offertes voor een prijs op maat.