Airco koelt niet of lekt water? Problemen oplossen

Airco koelt niet of te weinig: dit zijn de oorzaken

Een airco die niet of nauwelijks koelt is de meest gemelde klacht. Loop deze oorzaken van makkelijk naar lastig door:

• Vies luchtfilter: dit is veruit de meest voorkomende oorzaak. Een verstopt filter blokkeert de luchtstroom, waardoor er weinig koude lucht uit komt en het toestel harder moet werken.
• Verkeerde instelling: staat het toestel wel in koelstand (vaak een sneeuwvlok-symbool) en niet op ventilatie of automatisch? Controleer ook de ingestelde temperatuur en de ventilatorsnelheid.
• Vervuilde buitenunit: bladeren, stof of pluis op de lamellen van de buitenunit verminderen de warmteafgifte, waardoor het binnendeel minder goed koelt.
• Te weinig koudemiddel of een lek: koelt de airco steeds slechter en zie je ijsvorming op de leidingen, dan kan er koudemiddel weglekken. Dit is geen doe-het-zelfklus.

Wat je zelf kunt doen: reinig het filter (zie de sectie over onderhoud), controleer de instellingen en maak de buitenunit voorzichtig schoon met een zachte borstel of tuinslang op lage druk (toestel uit, stekker eruit).

Wanneer een monteur: blijft de airco slecht koelen na het schoonmaken, of vermoed je een koudemiddellek, bel dan een F-gassen-gecertificeerd bedrijf. Zelf koudemiddel bijvullen mag niet en is bovendien zinloos zolang het lek niet is gedicht.

Airco lekt water naar binnen: condensafvoer verstopt

Als je airco tijdens het koelen water in huis lekt, ligt de oorzaak vrijwel altijd bij de afvoer van condenswater. Bij het koelen ontstaat namelijk condens, dat normaal via een slangetje wordt afgevoerd.

Veelvoorkomende oorzaken:

• Verstopte condensafvoer: algen, stof of vuil verstoppen het afvoerslangetje, waardoor het water niet weg kan en over de rand van de opvangbak loopt.
• Volle of scheve opvangbak: de interne bak loopt over doordat de afvoer niet werkt of het toestel niet waterpas hangt.
• Verkeerde montage: hangt het binnendeel niet perfect horizontaal of loopt de afvoerslang omhoog in plaats van met afschot naar beneden, dan blijft er water staan.

Wat je zelf kunt doen: zet het toestel uit en controleer of het afvoerslangetje verstopt of geknikt zit. Een deel van de verstopping kun je soms voorzichtig doorspoelen. Controleer ook of de slang naar buiten netjes afwatert.

Wanneer een monteur: is de montage niet waterpas, zit de verstopping dieper in het systeem of blijft het lekken, dan is het werk voor een installateur. Verkeerde montage moet worden gecorrigeerd om schade aan muur en vloer te voorkomen.

Airco stinkt: schimmel en bacteriën in het toestel

Een muffe of zure geur uit de airco komt bijna altijd door micro-organismen. In het vochtige, donkere binnenwerk groeien makkelijk schimmels en bacteriën, zeker als het toestel lang niet is schoongemaakt.

Oorzaken van stank:

• Schimmel en bacteriën op de verdamper en in de condensbak: de vochtige omgeving is ideaal voor groei, wat een muffe lucht geeft.
• Vies filter: opgehoopt stof en vuil in het filter geven een onfrisse geur zodra de lucht erdoorheen wordt geblazen.
• Stilstaand water in de opvangbak: water dat niet goed wegloopt gaat na verloop van tijd ruiken.

Wat je zelf kunt doen: reinig het filter regelmatig en laat de airco na het koelen af en toe even in ventilatiestand draaien, zodat het binnenwerk droogt. Sommige toestellen hebben hiervoor een zelfdroog-functie.

Wanneer een monteur: voor een grondige reiniging van de verdamper, ventilatorwiel en condensbak is een professionele onderhoudsbeurt de beste oplossing. Een monteur kan het binnenwerk dieper reinigen dan jij zelf kunt bereiken en zo de geur bij de bron aanpakken.

Airco maakt lawaai of trilt: losse onderdelen of vuil

Een airco hoort zacht te draaien. Hoor je opeens ratelen, brommen, rammelen of piepen, dan is er meestal iets mechanisch aan de hand.

Mogelijke oorzaken:

• Losse montage: een binnen- of buitendeel dat niet stevig vastzit gaat trillen tegen de muur of de beugel.
• Vuil in de ventilator: bladeren of stof tussen de lamellen van de buitenunit veroorzaken een ratelend of tikkend geluid.
• Losse afdekplaat of rooster: onderdelen die door trilling zijn losgeraakt kunnen meerammelen.
• Slijtage van lagers of ventilatormotor: een aanhoudend brommen of piepen kan wijzen op slijtage.

Wat je zelf kunt doen: zet het toestel uit en verwijder zichtbaar vuil uit de buitenunit. Controleer of het frontpaneel en de roosters goed dichtzitten.

Wanneer een monteur: blijft het lawaai na het schoonmaken, of komt het geluid duidelijk uit de motor of compressor, laat het dan nakijken. Zeker bij een buitenunit is het goed om te weten dat sinds 2021 geluidsnormen gelden op de perceelgrens; een rammelende unit kan ook voor overlast bij de buren zorgen.

Airco verwarmt niet: warmtepompstand en buitenunit

Veel airco's kunnen ook verwarmen. Zo'n toestel is technisch een lucht-luchtwarmtepomp: hij haalt warmte uit de buitenlucht en brengt die naar binnen. Verwarmt het toestel niet meer, controleer dan het volgende:

• Verkeerde stand: staat de airco wel in verwarmingsstand (vaak een zon-symbool) en niet in koelstand?
• Ontdooicyclus: bij kou vormt zich rijp op de buitenunit. De airco onderbreekt dan tijdelijk het verwarmen om te ontdooien; dat is normaal en herstelt zich vanzelf.
• Bevroren of geblokkeerde buitenunit: dikke ijsvorming of sneeuw op de unit belemmert de warmteopname.
• Te weinig koudemiddel: net als bij koelen kan een tekort de prestaties verminderen.

Wat je zelf kunt doen: controleer de stand op de afstandsbediening en maak de buitenunit vrij van sneeuw of bladeren.

Wanneer een monteur: blijft het toestel koud blazen of vermoed je een koudemiddelprobleem, dan is een F-gassen-monteur nodig. Verwarmen met een airco is overigens gunstig: de kosten liggen rond de €0,075 per kWh warmte, tegenover circa €0,18 per kWh bij gas. Let op: een lucht-luchtairco valt doorgaans niet onder de ISDE-subsidie.

Foutcode op het display: raadpleeg de handleiding

Verschijnt er een foutcode of knipperend lampje op het binnendeel of de afstandsbediening, dan probeert de airco je te vertellen wat er mis is. Deze codes verschillen per merk en model, dus er is geen universele lijst.

Wat je zelf kunt doen:

• Noteer de exacte code (bijvoorbeeld een combinatie van letters en cijfers, of een aantal keer knipperen).
• Zoek de code op in de handleiding van je toestel; daar staat vrijwel altijd een verklaring en de aanbevolen actie.
• Probeer een reset: zet het toestel uit, haal eventueel kort de stroom eraf en start opnieuw. Soms verdwijnt een tijdelijke melding daarmee.

Wanneer een monteur: blijft de code terugkomen of verwijst de handleiding naar een servicebeurt, neem dan contact op met een installateur. Geef de foutcode en het merk/type door; dan kan de monteur gericht op pad en vaak sneller de juiste onderdelen meenemen. Ga zelf niet aan de bekabeling of het koudemiddelcircuit sleutelen.

Waarom koudemiddel bijvullen alleen door een F-gassen-monteur mag

Een hardnekkig misverstand is dat je een airco zelf kunt "bijvullen" zoals de banden van een auto. Dat mag niet, en het is bovendien geen oplossing op zichzelf.

Waarom niet zelf:

• Wettelijke eis: werken aan het koudemiddelcircuit valt onder de F-gassenregelgeving. Dat mag uitsluitend een F-gassen- of STEK-gecertificeerd bedrijf doen.
• Milieu: koudemiddelen zijn broeikasgassen die niet in de lucht mogen ontsnappen. Een gecertificeerd monteur werkt met de juiste apparatuur en voert gassen correct af.
• Een tekort betekent een lek: een dicht systeem verliest normaal geen koudemiddel. Is er te weinig, dan lekt het ergens. Bijvullen zonder het lek te dichten is weggegooid geld.

Wat je zelf kunt doen: herken de signalen (slecht koelen, ijsvorming op de leidingen, sissend geluid) en schakel op tijd hulp in.

Wanneer een monteur: altijd, zodra het om koudemiddel gaat. De monteur spoort het lek op, repareert het en vult daarna pas bij.

Voorkomen is beter: onderhoud houdt problemen weg

Veel storingen zijn te voorkomen met een beetje routineonderhoud. Een goed onderhouden airco koelt beter, verbruikt minder stroom en gaat langer mee.

Wat je zelf regelmatig kunt doen:

• Reinig het luchtfilter elke paar weken tijdens intensief gebruik: klik het eruit, stofzuig het af en spoel het lauw schoon. Laat het volledig drogen voor je het terugplaatst.
• Houd de buitenunit vrij van bladeren, stof en obstakels.
• Laat het toestel na het koelen even drogen in ventilatiestand om schimmel te voorkomen.

Wat een monteur doet bij een onderhoudsbeurt:

• Grondig reinigen van verdamper, condensbak en ventilator.
• Controleren van de werkdruk en op koudemiddellekken.
• Doormeten van de elektrische onderdelen en afvoer.

Een professionele onderhoudsbeurt kost indicatief ~€90-150 en is doorgaans eens per een tot twee jaar aan te raden. Wil je zeker weten dat je niet te veel betaalt voor onderhoud, reparatie of een nieuwe airco? Via Installatieplatform.nl vergelijk je gratis en vrijblijvend offertes van gecertificeerde airco-specialisten bij jou in de buurt.