Cv-ketel verliest steeds druk: wat is de oorzaak?

Hoeveel drukverlies is normaal?

Een cv-installatie verliest over tijd altijd een klein beetje druk, doordat er via koppelingen en het ontluchtingsventiel minieme hoeveelheden lucht en water ontsnappen. Een daling van ongeveer 0,1 tot 0,2 bar per maand, met een enkele bijvulbeurt per stookseizoen, valt binnen de normale marge.

Moet u vaker bijvullen, bijvoorbeeld elke week of zelfs meerdere keren per week, dan is dat geen normale slijtage meer maar een signaal dat er iets structureels mis is. De installatie verliest dan te veel water in te korte tijd, en dat wijst meestal op een lek, een defect expansievat of een overstortventiel dat blijft druppelen. Ga in dat geval niet simpelweg door met bijvullen, want dat verhelpt de onderliggende oorzaak niet en kan schade aan de ketel verergeren.

Het expansievat: de meest voorkomende boosdoener

Het expansievat vangt de uitzetting van het verwarmingswater op wanneer dat opwarmt. Binnenin zit een rubberen membraan met daarachter een luchtkussen op voordruk, meestal rond de 1 tot 1,5 bar. Verliest dat membraan of het luchtkussen na verloop van jaren zijn spanning, dan kan het vat de uitzetting niet meer goed opvangen en schommelt de systeemdruk sterker dan normaal.

Een installateur herkent dit door de voordruk van het expansievat te meten met een drukmeter op het luchtventiel, terwijl het systeem waterzijdig is afgesloten. Is de voordruk te laag, dan kan het vat soms worden bijgepompt met perslucht. Is het membraan zelf lek of versleten, dan is vervanging van het expansievat de enige structurele oplossing. Dit is de meest voorkomende oorzaak van een cv-installatie die telkens opnieuw druk verliest, vooral bij ketels ouder dan een jaar of acht.

Lekkage opsporen: zichtbaar en verborgen

Naast het expansievat is een lek in de installatie een veelvoorkomende oorzaak van drukverlies. Loop eerst zelf de zichtbare leidingen, koppelingen en radiatoren na op vochtplekken, roestvorming of een druppelend geluid. Kijk ook onder de ketel zelf, waar een lekkende interne koppeling vaak als eerste zichtbaar wordt.

Ziet u niets, dan kan het lek toch aanwezig zijn maar verborgen achter een wand, onder de vloer of in leidingwerk dat u niet direct ziet. In dat geval is professionele lekdetectie nodig, waarbij een installateur met druktesten, warmtebeeldcamera's of vochtmeting de exacte plek opspoort zonder dat er onnodig hoeft te worden opengebroken. Een uitgebreide uitleg over hoe lekdetectie werkt en wat het kost, vindt u in onze gids over waterleiding lekkage opsporen. Vermoedt u een lek maar vindt u niets, wacht dan niet te lang, want een sluimerend lek kan op termijn ook vochtschade aan de woning veroorzaken.

Het overstortventiel: klein onderdeel, vaak over het hoofd gezien

Het overstortventiel is een veiligheidsklepje dat automatisch opent zodra de druk in het systeem te hoog oploopt, meestal boven de 3 bar. Dat voorkomt schade aan leidingen en ketel bij oververhitting. Een versleten of vervuild overstortventiel kan echter blijven druppelen, ook bij een normale druk, waardoor het systeem langzaam leegloopt zonder dat u een duidelijk lek ziet.

U herkent dit doordat er onder de ketel of bij de leiding naar de afvoer regelmatig een klein beetje water te zien is, soms met kalkaanslag rond het ventiel. Dit is een relatief goedkoop onderdeel om te vervangen, maar het monteren gebeurt het beste door een installateur, omdat het ventiel op de juiste druk moet worden afgesteld en op de juiste manier op de afvoer moet worden aangesloten.

Zelf bijvullen: stap voor stap

Zolang u niet vaker dan gemiddeld een keer per maand hoeft bij te vullen, kunt u dit prima zelf doen; een uitgebreider stappenplan leest u in onze gids over de waterdruk van de cv-ketel bijvullen. Volg deze stappen:

• Zoek de vulkraan op, meestal een gevlochten slangetje met twee kraantjes onder of naast de ketel.
• Zet de ketel uit en laat de installatie iets afkoelen als hij net heeft gedraaid.
• Open beide kraantjes van de vulslang rustig, zodat er water de installatie instroomt.
• Houd de drukmeter in de gaten en sluit de kraantjes zodra de wijzer rond de 1,5 bar staat.
• Start de ketel weer op en controleer na een kwartier of de druk stabiel blijft.

Zakt de druk binnen enkele dagen alweer terug naar hetzelfde lage niveau, dan is verder bijvullen geen structurele oplossing en wijst dat op een van de oorzaken hierboven, meestal het expansievat of een lek.

Wat te lage én wat te hoge druk met uw ketel doet

Een te lage druk, meestal onder de 1 bar, kan ervoor zorgen dat de ketel in storing gaat of zelfs volledig stopt met verwarmen, omdat er onvoldoende water door het systeem circuleert om de warmte goed af te voeren. Een te hoge druk, boven de 2,5 tot 3 bar, is minstens zo ongewenst: dan kan het overstortventiel gaan druppelen of afblazen, en op termijn kunnen koppelingen en leidingen onder de constante overdruk gaan lekken.

De gezonde marge ligt bij de meeste woninginstallaties tussen de 1,5 en 2 bar bij een koude installatie, oplopend tot ongeveer 2,5 bar wanneer het systeem op temperatuur is. Blijft u binnen die marge, dan functioneert de installatie optimaal en gaat u zo min mogelijk energie verspillen aan een ketel die tegen een verkeerde druk in moet werken.

Wanneer schakelt u een monteur in?

Moet u vaker dan eens per maand bijvullen, vindt u geen zichtbaar lek, of vermoedt u dat het expansievat versleten is, dan is het tijd voor een vakman. Een installateur meet de voordruk van het expansievat, controleert het overstortventiel en spoort met de juiste apparatuur verborgen lekkages op, iets wat met alleen een visuele check niet lukt.

Blijf niet te lang zelf bijvullen zonder dat het probleem wordt opgelost, want een structureel te lage druk kan de ketel op termijn beschadigen en een sluimerend lek kan vochtschade veroorzaken die duurder uitpakt dan een tijdige controle. Via Installatieplatform.nl vraagt u gratis en vrijblijvend tot drie offertes aan bij gecontroleerde installateurs bij u in de buurt. Zo vergelijkt u prijs en beschikbaarheid rustig naast elkaar en kiest u zelf de vakman die het probleem structureel voor u oplost.