Gaslucht in huis? Dit moet u direct doen (stappenplan)

Direct doen bij een gaslucht (in deze volgorde)

Bij een vermoeden van een gaslek telt elke seconde, maar paniek helpt niet. Werk deze stappen rustig maar snel af:

• Draai de hoofdgaskraan dicht als u er veilig bij kunt. Die zit meestal bij de gasmeter in de meterkast; een kwartslag dwars op de leiding betekent dicht.
• Open meteen ramen en deuren, zodat het gas kan ontsnappen en de concentratie in huis daalt. Ventileren is een van de belangrijkste stappen.
• Raak géén elektrische schakelaars aan — ook de lichtschakelaar niet. Doe geen lampen, de afzuigkap of ventilatoren aan of uit en trek geen stekkers los. Het vonkje bij het schakelen kan al genoeg zijn.
• Gebruik geen open vuur: geen aansteker, geen lucifers, geen kaars, en rook niet.
• Gebruik de deurbel niet en laat niemand aanbellen; ook een belcontact geeft een vonk.
• Bel niet met uw mobiel of vaste telefoon bínnen in huis. Bellen doet u pas buiten.
• Stuur iedereen de woning uit — huisgenoten, kinderen, huisdieren — en waarschuw zo nodig de buren.
• Bel vanaf een veilige plek buiten het gratis Nationale Storingsnummer 0800-9009. Dit nummer voor gas en stroom is 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar. Is er direct gevaar (sterke gaslucht, explosiegevaar, iemand wordt onwel), bel dan ook 112.

Deze volgorde is bewust: eerst de toevoer dicht en ventileren met handelingen die zelf geen vonk geven, en pas buiten de telefoon pakken.

Wat u vooral NIET moet doen

Bij gas zijn het juist de gewone reflexen die gevaarlijk zijn. Voorkom deze fouten:

• Doe geen lampen, ventilatoren of de afzuigkap aan of uit. Het schakelcontact kan het gas laten ontbranden.
• Trek geen stekkers uit het stopcontact en zet geen apparaten aan of uit.
• Gebruik de deurbel niet en bel niet binnen met uw telefoon.
• Steek geen kaars of aansteker aan om te zien waar het lek zit.
• Probeer het lek niet zelf te dichten met tape, kauwgom of een doekje.
• Blijf niet in de woning rondlopen om de oorzaak te zoeken. Uw veiligheid gaat vóór het achterhalen van de bron.
• Zet de gastoevoer na afsluiten niet zelf weer aan. Dat mag pas als een vakman de installatie heeft gecontroleerd en goedgekeurd.

De reden achter al deze regels is één en dezelfde: gas dat zich ophoopt in een afgesloten ruimte kan bij ontsteking heftig ontbranden of exploderen. Elke vonk- en vlambron is dus taboe tot het gas is weggeventileerd en de oorzaak is verholpen. Bij twijfel kiest u altijd voor de veilige kant: naar buiten en bellen.

Hoe ruikt gas — en hoe herkent u een lek?

Aardgas dat bij u thuis binnenkomt is van nature reukloos, kleurloos en smaakloos. Om lekken herkenbaar te maken voegen netbeheerders er een geurstof aan toe: tetrahydrothiofeen (THT), een zwavelverbinding uit dezelfde familie als de mercaptanen. Die geeft de bekende, indringende lucht van rotte eieren of zwavel. De geurstof is bewust onaangenaam en al in zeer lage concentraties te ruiken, ver voordat er gevaar ontstaat — dat is precies de bedoeling.

Naast de geur zijn dit signalen van een mogelijk gaslek:

• Een sissend, blazend of fluitend geluid in de buurt van een gasleiding, de meter of een toestel.
• Een gasvlam die opvallend geel of oranje brandt in plaats van helder blauw.
• Roet- of bruinverkleuring rond een gastoestel, geiser of cv-ketel.
• Lichamelijke klachten zonder duidelijke reden — hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, vermoeidheid — die verdwijnen zodra u buiten bent.

Twijfelt u of wat u ruikt écht gas is, of juist een afvoer- of rioollucht die er soms op lijkt? Neem het altijd serieus en laat het meten. In onze gids hoe ruikt gas leest u uitgebreid hoe u gasgeur onderscheidt van andere zwavelachtige huisgeuren. Ruikt u wél iets, maar lijkt er geen lek te zijn, lees dan gaslucht in huis maar geen lek — maar trek nooit zelf de conclusie dat het veilig is.

Waar komt de gaslucht vandaan?

Een gaslucht kan op verschillende plekken ontstaan. Zo krijgt u een beeld van de mogelijke bron (zonder er zelf onderzoek naar te doen terwijl het nog naar gas ruikt):

## Het gasfornuis of de kookplaat Een van de meest voorkomende oorzaken. Een pit die niet goed ontsteekt maar wel gas doorlaat, een waakvlam die is gedoofd, of een versleten aansluitslang tussen kraan en fornuis. Controleer of alle knoppen uit staan zodra u dat veilig kunt.

## De cv-ketel of geiser Bij een cv-ketel of geiser kan een lekkende gasaansluiting, een defecte brander of een slecht afgestelde verbranding voor gasgeur zorgen. Onderhoud is hier cruciaal; lees ook cv-ketel onderhoud uitgelegd. Ruikt u gas bij de ketel of geeft die een storing, schakel dan een erkende installateur in.

## De gasaansluiting en koppelingen Versleten koppelingen, een lekkende schroefverbinding of corrosie in oudere (stalen) leidingen kunnen gas laten ontsnappen. Ook na een verbouwing waarbij aan leidingen is gewerkt komt dit voor.

## De meterkast Rond de gasmeter en de aansluiting daar kan eveneens een lek zitten. Zit het lek in de aansluiting vóór de meter (vanaf de straat), dan is de netbeheerder verantwoordelijk; dat regelt u via 0800-9009.

Waar het ook vandaan komt: het opsporen en herstellen laat u over aan een vakman. Zelf sleutelen aan een gasinstallatie is gevaarlijk en niet toegestaan.

Gaslucht versus koolmonoxide: het levensgevaarlijke verschil

Dit onderscheid kan levens redden, dus lees het goed. Een gaslek (ontsnappend aardgas) ruikt u dankzij de toegevoegde geurstof THT: rotte eieren, zwavel. Koolmonoxide (CO) daarentegen is volledig reukloos, kleurloos en smaakloos — u ruikt, ziet en proeft het niet. CO ontstaat bij onvolledige verbranding van gas, bijvoorbeeld door een slecht onderhouden of verkeerd afgestelde cv-ketel, geiser, gaskachel of open haard, vaak in combinatie met te weinig ventilatie of een verstopt rookkanaal.

Het gevaarlijke gevolg: bij CO is er géén waarschuwende geur. U merkt het pas aan lichamelijke klachten — hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, verwardheid, slaperigheid — en die worden vaak verward met griep. Elk jaar vallen er in Nederland slachtoffers door koolmonoxidevergiftiging, juist omdat het ongemerkt gebeurt.

Belangrijk om te weten: een gewone gaslucht en koolmonoxide vragen om verschillende beveiliging.

• Een gaslek ruikt u zelf (dankzij THT). Een losse gasmelder kan aardgas detecteren, maar is voor de meeste woningen geen verplichting.
• Koolmonoxide ruikt u niet. Daarvoor heeft u een CO-melder nodig — een apart apparaat met een elektrochemische sensor die specifiek op CO reageert.

Een CO-melder detecteert géén gaslek, en een gasmelder detecteert géén koolmonoxide: het zijn verschillende apparaten voor verschillende gevaren. Plaats daarom in ieder geval een goedgekeurde CO-melder in de buurt van gastoestellen en bij slaapkamers. Gaat een CO-melder af of voelt u zich onwel bij een brandend gastoestel, ga dan direct naar buiten en bel 112.

Wie belt u: 112, storingsdienst of installateur?

Wie u belt, hangt af van de ernst en van waar het lek zit.

## Bij direct gevaar: 112 Is er een sterke gaslucht, hoort u hard sissen, is er explosiegevaar of wordt er iemand onwel? Verlaat dan meteen de woning en bel 112. Ook bij een afgegane CO-melder met klachten belt u 112.

## Altijd (ook zonder direct gevaar): 0800-9009 Het Nationale Storingsnummer voor gas en stroom is 24/7 gratis bereikbaar. De netbeheerder komt bij een gaslucht meten en beoordeelt of het veilig is. Bel vanaf een veilige plek buiten. Zij coördineren de eerste aanpak en sluiten zo nodig de toevoer af.

## Vóór de meter: de netbeheerder Zit het lek in de aansluiting vóór uw meter (de leiding vanaf de straat), dan is de netbeheerder verantwoordelijk voor het herstel. Ook dat loopt via 0800-9009.

## Achter de meter: een erkende installateur Lekken in de leidingen en toestellen ín uw woning (achter de meter) laat u opsporen en herstellen door een gecertificeerde installateur met erkenning voor gasvoerende installaties. Denk aan een lekkende fornuisaansluiting, een defecte cv-ketel of een versleten koppeling. Wanneer een storing aan de ketel de oorzaak is, helpt ons artikel over cv-ketel storingen en foutcodes u verder. Werk aan gas is nooit een doe-het-zelfklus.

Een gaslek veilig laten opsporen en herstellen

Is het directe gevaar geweken en heeft de netbeheerder groen licht gegeven, dan moet de oorzaak vakkundig worden opgespoord en hersteld. Een erkende installateur gebruikt hiervoor een elektronische gasdetector en voert een dichtheidsbeproeving (druktest) uit: de leiding wordt op druk gebracht om te controleren of er nog gas ontsnapt. Pas als de installatie de test doorstaat en is goedgekeurd, mag de gastoevoer weer aan.

Veelvoorkomende oorzaken die worden aangepakt zijn versleten of losgeraakte koppelingen, een lekkende aansluiting op het fornuis of de cv-ketel, corrosie in oudere stalen leidingen, en slecht uitgevoerde aansluitingen na een verbouwing. Vraag de installateur vooraf naar de erkenningen, en laat het werk netjes opleveren met een controle en zo mogelijk een schriftelijke bevestiging dat de installatie gasdicht is.

Wees terughoudend met anonieme spoeddiensten die bovenaan advertenties staan met vage vanaf-prijzen; juist bij spoed vallen die rekeningen achteraf vaak hoog uit. Via Installatieplatform.nl vindt u gecontroleerde installateurs bij u in de buurt voor gas- en cv-werk. Elk aangesloten bedrijf is geverifieerd op KvK-inschrijving en identiteit, zodat u ook onder tijdsdruk weet met wie u in zee gaat. Belangrijk: bij een vermoeden van een gaslek belt u éérst 0800-9009 (of 112 bij direct gevaar) — dat is gratis en gaat vóór alles.

Een gaslek voorkomen: onderhoud, keuring en CO-melder

Veel gasincidenten zijn te voorkomen met regelmatig onderhoud en een beetje oplettendheid:

• Laat uw cv-ketel en geiser periodiek onderhouden door een erkende monteur; meestal is dat eens per twee jaar. Wat dat kost leest u in wat kost cv-ketel onderhoud.
• Plaats goedgekeurde CO-melders in de buurt van gastoestellen en bij de slaapkamers, en vervang ze op tijd (let op de einddatum op het apparaat).
• Controleer de aansluitslang van het gasfornuis op scheurtjes en verharding en vervang hem op tijd; op gaskeur-slangen staat een houdbaarheidsdatum.
• Laat na een verbouwing waarbij aan gasleidingen is gewerkt de installatie controleren en op dichtheid testen.
• Negeer een gele in plaats van blauwe vlam, roetvorming of een terugkerende gasgeur nooit — laat het direct nakijken.
• Zorg voor voldoende ventilatie rond gastoestellen; verbranding heeft frisse lucht nodig om geen koolmonoxide te vormen.

Een goed onderhouden installatie met werkende CO-melders is uw beste bescherming. Meer weten over het herkennen van gasgeur, over een gaslucht zonder aantoonbaar lek, of over onderhoud aan uw ketel? Lees dan onze gidsen hoe ruikt gas, gaslucht in huis maar geen lek en cv-ketel onderhoud uitgelegd.

Meer weten? Lees hoe gas precies ruikt en wat te doen als het naar gas ruikt maar er geen lek is. Moet er iemand komen kijken? Vergelijk gratis gecertificeerde spoedloodgieters via ons platform.