Gaslucht in huis maar geen lek? Dit zijn de oorzaken

Eerst dit: waarom u nooit zelf mag concluderen dat het veilig is

Voordat we de onschuldige oorzaken bespreken, moet één ding helder zijn. Aardgas krijgt een geurstof (THT) mee die ruikt naar rotte eieren, precies zodat u een lek ruikt. Maar exact dezelfde rotte-eierengeur ontstaat ook bij rioollucht en afvoergeur, doordat daar zwavelwaterstof vrijkomt. Uw neus kan die twee niet betrouwbaar uit elkaar houden, zeker niet bij een lage concentratie.

Daar komt bij dat een gaslek klein, intermitterend of moeilijk bereikbaar kan zijn. Een haarscheurtje in een koppeling, een pit die af en toe langs de vlam gas doorlaat, of een lek in een weggewerkte leiding geeft soms maar af en toe geur — en juist dan denkt u al snel: het zal wel niks zijn. Dat is de gevaarlijke aanname. De enige manier om zeker te weten dat er géén gas ontsnapt, is een meting door de netbeheerder of een erkende installateur met een gasdetector.

Dus: ruikt u iets dat op gas lijkt, ventileer dan, gebruik geen vlam of schakelaar, en laat het bij aanhoudende of sterke geur meten via 0800-9009 (gratis, 24/7). Wat u hierna leest over onschuldige oorzaken is bedoeld om te begrijpen wat er aan de hand kán zijn — niet om zelf de veiligheid af te tekenen. De directe noodstappen bij een echte gaslucht vindt u in gaslucht in huis: wat doen.

Oorzaak 1: een droog waterslot (de meest voorkomende)

Verreweg de meest voorkomende reden voor een 'gaslucht zonder gaslek' is een droog waterslot, ook wel sifon genoemd. Onder elke afvoer — wastafel, douche, wasmachine, vloerput, soms een zelden gebruikt toilet of een afvoer in de garage of kelder — zit een gebogen buisje dat altijd een laagje water vasthoudt. Dat waterslot is een geurafsluiter: het water vormt een barrière die voorkomt dat rioolgassen vanuit het riool terug uw huis in komen.

Staat een afvoer lange tijd ongebruikt, dan verdampt dat water. Denk aan een logeerbadkamer, een tweede toilet, een doucheputje in de kelder of de afvoer van een wasmachine die u een tijd niet heeft gebruikt. Zodra het waterslot droogstaat, ligt de weg vrij en stroomt rioolgas — met die kenmerkende rotte-eierenlucht — vrij uw huis binnen. Vaak ruikt u het het sterkst in de buurt van die ene afvoer.

De oplossing is verrassend simpel: laat een paar minuten water door alle afvoeren lopen, ook die u zelden gebruikt, en spoel elk toilet een keer door. Daarmee vult u de waterslotten weer en verdwijnt de geur meestal binnen een uur. Terugkerend probleem bij een afvoer die u wél gebruikt? Dan kan er iets anders spelen (verstopping, verkeerde ontluchting) en is een loodgieter verstandig.

Oorzaak 2: rioollucht via ontluchting of een defecte afvoer

Ook als de waterslotten gevuld zijn, kan er rioollucht in huis komen. Het rioolstelsel van een woning is ontworpen om luchtdicht te zijn richting de binnenruimte en te ontluchten via het dak. Gaat daar iets mis, dan ruikt u het.

Veelvoorkomende oorzaken:

• Een losgeraakt, verschoven of niet goed afgesloten ontstoppingsstuk of afvoerkoppeling, bijvoorbeeld in de meterkast, een kast of de kruipruimte.
• Verdroogde of gescheurde rubbermanchetten in de afvoer, waardoor rioolgas ontsnapt.
• Een verstopte of afgesloten dakontluchting (de standleiding-ontluchting). Als de ontluchting niet werkt, ontstaat er onderdruk bij het doorspoelen, waardoor water uit waterslotten wordt gezogen — met stank tot gevolg.
• Een beschadigde of gescheurde afvoerbuis, soms in de vloer of kruipruimte, waar rioolgas direct uit lekt.

Deze oorzaken zijn lastiger zelf op te sporen. Ruikt u aanhoudend rioollucht terwijl de waterslotten gevuld zijn, dan is een loodgieter of rioolspecialist de aangewezen partij; die kan met een rooktest of camera-inspectie de bron vinden. Verwar dit niet met gas: het is niet explosief, maar bij hoge concentraties wel ongezond. Blijft u twijfelen of het gas of riool is, laat dan eerst 0800-9009 uitsluiten dat het gas is.

Oorzaak 3: een net geïnstalleerde of pas ontstoken cv-ketel

Een tijdelijke gaslucht rond de cv-ketel heeft niet altijd met een lek te maken. Is de ketel net geïnstalleerd, of springt hij na een lange zomer voor het eerst weer aan voor warm water of verwarming, dan kan er kortstondig een geur ontstaan.

Enkele verklaringen:

• Bij het ontsteken kan een klein beetje ongebrand gas vrijkomen vlak vóór de vlam pakt; dat geeft heel even geur die daarna verdwijnt.
• Op een nieuwe of net onderhouden ketel kunnen productie- of montageresten (olie, stof op de warmtewisselaar) verbranden, wat een schroeilucht geeft die op gas kan lijken. Ook stof dat na de zomer op de radiatoren en de ketel is neergedaald, geeft bij de eerste stookbeurt een tijdelijke brandlucht.
• Een pas ontstoken toestel dat nog niet op temperatuur is, kan even onvolledig branden.

Blijft de geur na de eerste minuten hangen, keert hij bij elke start terug, brandt de vlam geel in plaats van blauw, of ziet u roetvorming? Dan is het geen onschuldig inbrandeffect meer en moet u de ketel laten nakijken. Ruikt u echt gas (rotte eieren) bij de ketel, ga dan uit van een lek en volg de noodstappen. Meer over ketelgedrag en onderhoud leest u in cv-ketel storing: wanneer monteur nodig en cv-ketel onderhoud uitgelegd.

Oorzaak 4: de geur komt van buiten

Soms zit de bron helemaal niet in huis. Een gaslucht of zwavelachtige geur kan van buitenaf naar binnen trekken via een open raam, roosters of de ventilatie:

• Mest op omliggende akkers of weilanden geeft in bepaalde perioden een sterke, zwavelachtige lucht die op gas of riool kan lijken.
• Industrie, een rioolwaterzuivering of een gemaal in de buurt kan bij bepaalde windrichting geur verspreiden.
• Werkzaamheden aan het gasnet in de straat, of het periodiek 'ontluchten' van leidingen door de netbeheerder, kunnen kortstondig gasgeur buiten geven.
• Een rioolput, kolk of straatriool voor de deur dat droogstaat of overbelast is, bijvoorbeeld na droogte of juist na hevige regen.

Herkent u dat de geur samenvalt met de wind, met het openen van een raam, of met een bekende bron in de omgeving, en verdwijnt hij als u de ramen sluit? Dan is een externe bron waarschijnlijk. Ook hier geldt: bij twijfel, en zeker als de geur binnen sterk en aanhoudend is, sluit u eerst een gaslek uit via 0800-9009.

Zo onderscheidt u afvoergeur van echte gasgeur

Beide ruiken naar rotte eieren, dus 100 procent zekerheid geeft alleen een meting. Toch zijn er aanwijzingen die helpen inschatten waar u naar zoekt:

• Locatie. Ruikt u het het sterkst bij een afvoer, toilet, doucheput of in de badkamer, dan wijst dat richting riool of een droog waterslot. Ruikt u het bij de meterkast, het fornuis, de cv-ketel of een gasleiding, denk dan eerder aan gas.
• Karakter van de geur. Rioollucht is vaak muf, 'vuil' en organisch, soms met een vieze bijgeur van rotting. Gasgeur is scherper, chemischer en indringender, puur zwavelachtig.
• Gedrag in de tijd. Een gaslucht die aanhoudt of sterker wordt, of samengaat met een sissend geluid of een gele vlam, neemt u serieus als gaslek. Een geur die verdwijnt zodra u de afvoeren doorspoelt, wijst op een droog waterslot.
• Andere signalen. Roet, een gele in plaats van blauwe vlam, of hoofdpijn en duizeligheid die verdwijnen als u buiten komt, horen bij een gas- of verbrandingsprobleem, niet bij riool.

Maak deze afweging nooit om zelf 'gas uit te sluiten'. Gebruik hem alleen om te bepalen wie u belt: bij enige verdenking van gas eerst 0800-9009; bij een duidelijke afvoer- of rioollucht een loodgieter. In onze gids hoe ruikt gas leest u dieper hoe u gasgeur van andere huisgeuren onderscheidt.

Wanneer het tóch spoed is — en wie u belt

Er zijn situaties waarin u niet moet redeneren maar direct moet handelen, ook al 'lijkt er geen lek':

• De geur is sterk, wordt sterker, of komt terug ondanks doorspoelen en ventileren.
• U hoort een sissend, blazend of fluitend geluid bij een leiding, de meter of een toestel.
• Een gasvlam brandt geel of oranje, of er is roetvorming rond een gastoestel.
• U of huisgenoten worden duizelig, misselijk of suf, of krijgen hoofdpijn die buiten wegtrekt.
• Er is enige twijfel of het gas is.

In al deze gevallen: draai de gaskraan dicht als dat veilig kan, open ramen en deuren, raak geen schakelaars, stekkers of de deurbel aan, gebruik geen vlam, ga naar buiten en bel vanaf een veilige plek 0800-9009. Bij direct gevaar (zeer sterke gaslucht, explosiegevaar, iemand wordt onwel) belt u 112. Deze noodstappen staan uitgebreid in gaslucht in huis: wat doen.

Blijkt na de meting dat er géén gas is en gaat het om een riool- of afvoerprobleem, dan is een loodgieter de juiste partij om de bron op te sporen en te verhelpen. Via Installatieplatform.nl vindt u gecontroleerde loodgieters en installateurs voor gas- en cv-werk, geverifieerd op KvK-inschrijving en identiteit, zodat u weet met wie u in zee gaat. Belangrijk: bij een vermoeden van een gaslek belt u éérst 0800-9009 (of 112 bij direct gevaar) — dat is gratis en gaat altijd voor.

Lees ook wat u stap voor stap moet doen bij een gaslucht en hoe gas precies ruikt, zodat u een echte gasgeur van afvoerlucht onderscheidt. Twijfelt u? Schakel via ons platform een gecertificeerde vakman in.