Eerste check: zit er lucht in de radiator?
Wordt een radiator onderaan wel warm maar bovenaan koud, of hoort u een borrelend geluid in de leidingen, dan zit er vrijwel zeker lucht in het systeem. Dat is de meest voorkomende oorzaak van een koude radiator en ook de makkelijkste om zelf te verhelpen.
Zet de cv-ketel uit en wacht een minuut of twintig, zodat de lucht naar boven kan stijgen naar het ontluchtingsventiel. Plaats een doekje onder het ventiel, draai het met een ontluchtingssleuteltje een kwartslag open en laat de lucht ontsnappen tot er een gelijkmatige straal water komt. Sluit het ventiel daarna weer, zonder te forceren. Werk bij meerdere koude radiatoren van de laagste verdieping naar de hoogste, en binnen elke verdieping van de radiator dichtst bij de ketel naar de verste. Een uitgebreid stappenplan met foto-instructies vindt u in onze gids over radiatoren ontluchten.
Tweede check: staat de waterdruk nog op peil?
Na het ontluchten daalt de waterdruk vrijwel altijd iets, en een te lage druk is op zichzelf ook een oorzaak van koude radiatoren. Kijk op de drukmeter van uw cv-ketel: bij een koude installatie hoort de wijzer tussen de 1,5 en 2 bar te staan.
Staat de meter onder de 1 bar, vul dan water bij via de vulkraan, meestal een gevlochten slangetje met twee kraantjes onder de ketel. Open de kraan rustig tot de meter rond de 1,5 bar aangeeft en sluit hem daarna stevig af. Start de ketel opnieuw op en controleer na een halfuur of de radiatoren gelijkmatig warm worden. Moet u binnen enkele weken opnieuw bijvullen, dan is er vermoedelijk een lek of een probleem met het expansievat, en is een controle door een installateur aan te raden.
Eén radiator koud, de rest warm: kraan of thermostaatknop vast
Blijft er slechts één radiator koud terwijl de rest van het huis prima warm wordt, dan ligt het probleem meestal niet bij de installatie maar bij die ene radiator zelf. Controleer eerst of de handbediende afsluitkraan aan de andere kant van de radiator wel open staat; deze wordt soms per ongeluk dichtgedraaid, bijvoorbeeld bij een verbouwing.
Een andere veelvoorkomende boosdoener is een vastzittende thermostaatknop. Het pennetje onder de knop kan na de zomer vastroesten of vastklemmen in de gesloten stand, waardoor er geen warm water meer doorstroomt. U herkent dit doordat de knop niet meer soepel draait. Verwijder de knop en beweeg het metalen pennetje voorzichtig met een tang op en neer tot het weer vrij beweegt. Lukt dat niet, dan is de thermostaatknop of het onderliggende ventiel aan vervanging toe, wat doorgaans een kleine, betaalbare reparatie is.
Het hele huis lauw: waterzijdig inregelen
Worden alle radiatoren wel warm, maar nooit echt heet, of is de ene kamer altijd warmer dan de andere terwijl alle instellingen gelijk staan, dan is de installatie waarschijnlijk niet goed waterzijdig ingeregeld. Dat betekent dat het cv-water niet in de juiste verhouding over de radiatoren wordt verdeeld: de radiatoren dicht bij de ketel of de pomp krijgen te veel doorstroming, de verste te weinig.
Waterzijdig inregelen is geen kwestie van ontluchten of bijvullen, maar van het nauwkeurig afstellen van de inregelventielen bij elke radiator, zodat de warmte gelijkmatig over de woning wordt verdeeld. Dit gebeurt met meetapparatuur en rekenwerk per radiator en is daarom werk voor een installateur. Het is vooral de moeite waard na een verbouwing, na het vervangen van radiatoren of wanneer u overstapt op een nieuwe cv-ketel of warmtepomp, omdat een goede inregeling het rendement van de installatie merkbaar verbetert.
Vuil en slib: wanneer spoelen nodig is
Blijft een radiator hardnekkig onderaan koud, ook na herhaald ontluchten en bijvullen, dan zit er vrijwel altijd slib in: een bezinksel van roest en vuildeeltjes dat zich in de loop der jaren onderin de radiator ophoopt. Ontluchten helpt hier niet, omdat het probleem geen lucht maar vaste stof is die de doorstroming blokkeert.
Bij een enkele radiator kan een installateur die apart doorspoelen. Speelt het probleem bij meerdere radiatoren tegelijk, dan is het slimmer om de hele installatie te laten reinigen, ook wel chemisch spoelen genoemd. Daarbij wordt een reinigingsmiddel door het systeem gepompt dat aanslag en slib losmaakt, waarna alles wordt doorgespoeld met schoon water. Dit voorkomt niet alleen koude plekken, maar verlengt ook de levensduur van uw cv-ketel en pomp, omdat die minder hard hoeven te werken tegen verstoppingen.
De circulatiepomp doet het niet goed
Werkt geen enkele radiator meer, of hoort u een zoemend geluid uit de ketel zonder dat er warmte rondgaat, dan kan de circulatiepomp vastzitten, luchtgevuld zijn of defect. De pomp zorgt ervoor dat het verwarmde water door de leidingen naar de radiatoren wordt gestuwd; staat die stil, dan blijft alles koud, ongeacht de waterdruk of de instelling van de thermostaat.
Sommige moderne pompen hebben een klein schroefje aan de voorkant waarmee u de as handmatig kunt lostikken als hij is vastgelopen na de zomer stilstand. Doe dit alleen als u weet hoe, en zet de ketel eerst uit. Blijft de pomp stil staan of hoort u een aanhoudend zoemend of ratelend geluid, dan is vervanging vaak de enige oplossing. Dit is precies werk voor een monteur, aangezien de pomp is aangesloten op het elektrisch systeem en de waterkring van de ketel.
Wanneer schakelt u toch een monteur in?
Heeft u ontlucht, de druk gecontroleerd, de kranen nagelopen en wordt een of meerdere radiatoren nog steeds niet warm, dan is het tijd om een vakman te bellen. Dat geldt zeker als de druk telkens wegzakt, als er een zoemend of ratelend geluid uit de pomp komt, of als het probleem zich beperkt tot bepaalde delen van het huis ondanks een juiste instelling.
Een monteur stelt met meetapparatuur snel vast of het gaat om slib, een defecte pomp of een verkeerde inregeling, en repareert het structureel in plaats van dat u blijft dweilen met tijdelijke oplossingen. Via Installatieplatform.nl vraagt u gratis en vrijblijvend tot drie offertes aan bij gecontroleerde installateurs bij u in de buurt. U vergelijkt prijs, beschikbaarheid en beoordelingen naast elkaar en kiest zelf met wie u in zee gaat, zonder dat u eindeloos zelf hoeft rond te bellen.
| Onderdeel | Richtprijs |
|---|---|
| Zelf ontluchten en bijvullen | € 0 (eigen tijd) |
| Voorrijkosten monteur | € 40 – € 80 |
| Uurtarief loodgieter/monteur | € 45 – € 75 per uur |
| Thermostaatknop of ventiel vervangen | € 45 – € 95 |
| Waterzijdig inregelen (hele woning) | € 150 – € 350 |
| Installatie chemisch spoelen | € 350 – € 650 |
| Circulatiepomp vervangen | € 250 – € 450 |
| Spoed / buiten kantooruren (toeslag) | +25% – +50% |
Richtprijzen incl. btw — de exacte prijs hangt af van je situatie. Vergelijk gratis offertes voor een prijs op maat.